Verlichtingsplan voor de woonkamer: lagen licht

Eén plafondlamp is niet genoeg: denk in lagen licht

Veel woonkamers in Nederland hebben nog altijd maar één lichtbron: een plafondlamp midden in de kamer. Dat geeft vlak, hard licht, felle schaduwen en weinig sfeer. Een goed verlichtingsplan werkt met meerdere lagen licht die u apart kunt in- en uitschakelen, zodat de ruimte in de ochtend fris en functioneel aanvoelt en in de avond warm en gezellig. Dit artikel legt uit hoe u zo'n plan opbouwt, welke keuzes u maakt en wat een elektricien daarvoor rekent.

Laag 1: algemene verlichting

De basis van elk verlichtingsplan is algemene, gelijkmatige verlichting: plafondspots of een hanglamp die de hele ruimte verlicht. Als vuistregel voor een zitruimte wordt vaak uitgegaan van ongeveer 100–150 lumen per m² aan algemene verlichting, verdeeld over meerdere armaturen in plaats van één felle bron. Reken bij spots op 3 tot 6 stuks voor een gemiddelde woonkamer van 25–30 m², verdeeld over aparte groepen zodat u zones los kunt bedienen.

Laag 2: taakverlichting

Bij de leesplek, het bureau of de eethoek is gerichter licht nodig. Een leeslamp naast de bank of een hanglamp op ooghoogte boven de eettafel, ongeveer 65–75 cm boven het tafelblad, voorkomt dat u met uw ogen moet turen. Werkt u vanuit de woonkamer, bijvoorbeeld aan een bureau in de hoek, kies dan voor een bureaulamp met een verstelbare arm zodat u schaduw op het werkblad kunt voorkomen.

Laag 3: sfeer- en accentverlichting

Wandlampjes, een vloerlamp in de hoek of een LED-strip achter de tv of onder een kast zorgen voor sfeer zonder dat de hele kamer fel verlicht hoeft te zijn. Deze laag gebruikt u vooral in de avond, in combinatie met een dimmer op de algemene verlichting. Een vloerlamp met een warme, gerichte lichtbundel in een verder donkere hoek van de kamer geeft bovendien meer diepte aan de ruimte dan wanneer alles gelijkmatig verlicht is.

Kleurtemperatuur: warm wit of neutraal wit

Naast de hoeveelheid licht bepaalt ook de kleurtemperatuur, uitgedrukt in kelvin, hoe een ruimte aanvoelt. Warm wit licht, rond de 2700 kelvin, oogt geel-oranje en wordt in woonkamers het meest gebruikt vanwege de gezellige, ontspannen sfeer. Neutraal wit, rond de 3000–4000 kelvin, oogt frisser en witter en wordt vaker toegepast bij een bureau- of leesplek waar u alert wilt blijven. Meng bij voorkeur niet te veel kleurtemperaturen door elkaar in dezelfde ruimte, want dat kan onrustig ogen.

Dimmers en slimme verlichting

Een dimmer per groep kost € 15 – € 40 per stuk aan materiaal, plus arbeid van de elektricien. Slimme verlichting, bijvoorbeeld met Zigbee- of wifi-armaturen, maakt het mogelijk om lichtstanden in te stellen via een app of schakelaar, timers te programmeren of licht te koppelen aan een aanwezigheidssensor, en kost per slimme lamp of module € 15 – € 60 extra ten opzichte van een gewone armatuur.

Kosten van een elektricien voor een verlichtingsplan

Alle bedragen zijn indicaties, inclusief btw.

Een elektricien rekent meestal € 50 – € 90 per uur, in de Randstad ligt dit doorgaans 10–15% hoger. Heeft de meterkast nog geen vrije groep beschikbaar, dan komt daar het aanleggen van een extra groep bij, wat afhankelijk van de afstand tot de meterkast al snel € 125 – € 250 kost. Laat werkzaamheden aan de meterkast en nieuwe groepen altijd door een erkend elektricien uitvoeren.

Vind een elektricien via VindenRen

Een doordacht verlichtingsplan begint bij een elektricien die meedenkt over groepen, schakelmomenten en de plek van de armaturen. Plaats uw klus op VindenRen: elektriciens uit uw regio kunnen reageren.